काठमाडौं। अंग्रेजी नयाँ वर्ष सन् २०२५ सुरु हुन केही घण्टा मात्रै बाँकी छ। नयाँ वर्षको स्वागतका लागि विश्वभर भव्य तयारी भइरहेको छ। नयाँ वर्षले विश्व राजनीतिलाई कस्तो असर गर्ला? यो आगामी दिनमा देखिने छ।
तर, सन् २०२४ को अवधिमा विश्व राजनीतिमा केही अनौठो घटना भए। पारिवारिक विरासत बोक्दै सत्तामा बसेर देश र जनतामाथि निरङ्कुश शासन गरेका नेताहरू देश छाडेर भागे।
हसिनाको पतन : नेपालको सिमानाबाट जम्मा २७ किलोमिटर दुरीको बंगलादेशमा झण्डै २० वर्ष सत्तामा बसेकी शेख हसिना देश छाडेर भागिन्। उनी आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएर छिमेकी मुलुक भारत पुगिन्। तीन जना विद्यार्थीले सरकारी जागिरमा आरक्षणको कोटाविरुद्ध सुरु गरेको आन्दोलनलाई दबाउने प्रयत्न गरेकी हसिनाले देश छाडेर भागेकी हुन्।
हसिना प्रधानमन्त्री बङ्गबन्धु शेख मुजिबुर रहमानकी छोरी हुन्। रहमानले बंगलादेशको संस्थापक नेतासमेत हुन्। पाकिस्तानविरुद्ध आन्दोलन गरी छुट्टै देश बंगलादेश बनाएर रहमान सत्तामा आएका थिए।
आफ्नो बुबाको नेतृत्वमा बनेको बंगलादेशमा हसिना ४ पटक शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीको पदमा बसिन्। सन् २०२४ को जनवरीमा सम्पन्न निर्वाचनमा उनी पाँचौँपटक विजयी हुँदै प्रधानमन्त्री बनिन्। तर, उनले कार्यकाल पूरा गर्न पाइनन्। आन्दोलनले उग्र रुप लिएसँगै उनी आफ्नो ज्यान जोगाउन देश छाडेर भागिन्।
भारत पुगेकी हसिना अरू देशमा जान चाहन्थिन्। तर, भिसा नपाएपछि उनी भारतमै निर्वासित जीवन बिताउँदै आएकी छन्। यस क्रममा उनलाई बंगलादेशको काम चलाउ सरकारले विभिन्न मुद्दा दायर गरी अनुसन्धान गरिरहेको छ।
रुसको शरणमा बसर : सिरियामा इस्लामवादी विद्रोही समूह हयात ताहरिर अल साम (एचटिएस)ले गरेको ११ दिने आन्दोलनका कारण २५ वर्ष शासन गरेको बसर अल असदको सत्ता ढल्न पुग्यो। सन् २०२४ को नोभेम्बर २७ देखि सुरु भएको आन्दोलनका कारण असद रुसको शरणमा पुगेका हुन्। जबकी रुस आफै बिगत ३ वर्षदेखि युक्रेनसँग युद्ध गरिरहेको छ।
यसैबीच, सिरियाको राजधानी दमास्कसमाथि विद्रोही समूहले कब्जा गरेपछि बसर भाग्न बाध्य भएका हुन्। उनी सन् २००० देखि सत्तामा रहँदै आएका थिए। यसअघि सिरियाको सत्तामा उनका बुबा हाफिल अल असद थिए।
हाफिजले २९ वर्ष शासन गरेपछि उनकै छोरा असद सत्तामा पुगेका हुन्। मूलतः रुसको साथ पाएका उनी विद्रोही समूहमाथि खरो रुपमा उत्रिँदै आएका थिए। यसैबीच, अमेरिकाको साथ पाएको टर्कीले सिरियाको विद्रोही पक्षलाई साथ दिएपछि उनी देश छाडेर भाग्न बाध्य भएका हुन्।
सजाय कुर्दै राष्ट्रपति : दक्षिण कोरियाली अदालतले महाअभियोग लगाइएका निलम्बित राष्ट्रपति युन सुक येओलविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ। देशमा सैन्य शासन लागु गर्ने असफल प्रयास गरेका उनीमाथि पक्राउ पुर्जी जारी भएको हो।
दक्षिणपन्थी नेता युनले विद्रोहको आपराधिक आरोपको सामना गरिरहेका छन् । यसको परिणाम आजीवन कारावास वा मृत्युदण्डसम्म हुनसक्छ ।